Dünya

Kara delik fotoğrafını çeken ekibe talih kuşu kondu

Uluslararası Olay Ufku Teleskobu projesinde yer alan bilim insanları, “Bilimin Oskar’ı” olarak nitelendirilen 2020 Çığır Açan Buluş Ödülü’nü kazandı. Ekipte Türk bilim insanı Prof. Dr. Feryal Özel de bulunuyordu.

LiveScience’ın haberine göre, 2020 Çığır Açan Buluş Ödülü’nün temsilcilerinden yapılan açıklamada, nisan ayında kara delik fotoğrafını yayımlayan bilim insanlarının 3 milyon dolarlık ödülün sahibi olduğu belirtildi. 

Ödülün yaklaşık 347 bilim insanı tarafından paylaşılacağı ve her birine 8 bin 646 dolar ödeneceği kaydedildi.

Uluslararası Olay Ufku Teleskobu projesinin yöneticisi, Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nde görevli bilim insanı Sheperd S. Doeleman, ödülün, “çok çalışarak, risk alarak, hatalar yaparak, başarılara imza atarak geçen on yılı aşkın sürenin ve en yüksek bilimsel hedeflere bağlı bir uzman ekibi oluşturmanın mükemmel bir tasdiki” olduğu değerlendirmesinde bulundu. 

53 milyon ışık yılı mesafede

Uluslararası Olay Ufku Teleskobu projesi kapsamında bir araya gelen bilim adamları, nisan ayında Dünya’ya 53 milyon ışık yılı mesafedeki Başak (Virgo) takım yıldızındaki M87 Galaksi’sinin merkezindeki süper masif kara deliğin fotoğrafını yayımlamıştı.

Fotoğrafta kara deliğin “olay ufku” olarak adlandırılan, kütle çekiminin en güçlü olduğu eşik bölgesi ve çekim alanına giren ışığın bükülmeleri görülebiliyor.

Bilim tarihinin ilk kara delik fotoğrafı

Bilim insanları dünyanın farklı yerlerindeki radyo teleskoplarla elde edilen X-ışını verilerini birleştirerek oluşturdukları imajı dünyanın 5 kentinde eş zamanlı basın toplantılarıyla kamuoyuna duyurmuştu.

Fotoğraf, bilim tarihinin ilk kara delik görüntüsü olarak kayıtlara geçmişti.

Türk bilim insanı Feryal Özel de ekipteydi

M87 Galaksisi’nin merkezinde yer alan süper masif kara deliğin fotoğrafının çekilmesini sağlayan ekipte bir Türk bilim insanı da yer aldı.

EHT Bilim Konseyi Üyesi ve Arizona Üniversitesi astronomi ve astrofizik profesörü Feryal Özel (43) Modelleme ve analiz Çalışma Grubu’nu yönetti. Görüntünün elde edilmesini sağlayan radyo teleskoplarını koordine eden iki profesörden biri. 

Özel, “evrende, bir nesneyi daha, imkansız gibi düşünülse de insanoğlunun kaşif ruhu sayesinde görüntülemeyi başardıklarını” söylemişti.