Bodrum Pedesa Antik Kenti’nde kazı çalışmalarının yeniden başlaması için KONKAD dernek yetkilileri, tarihin gün yüzüne çıkarılması için üniversite yönetimiyle ilk teması kurdu.
Yerel halk tarafından uzun yıllar “Gökçeler Kalesi” olarak bilinen, ancak 1990’lı yıllarda yapılan yüzey araştırmalarıyla Lelegler’e ait Pedesa Antik Kenti olduğu tescillenen bölgede heyecan verici gelişmeler yaşanıyor. Türkiye’nin en büyük açık alan antik kentlerinden biri olan Pedesa’da, yarım kalan arkeolojik kazıların yeniden başlaması için düğmeye basıldı.
Yarım Kalan Tarih Yeniden Canlanacak
Bölgenin kaçak kazılardan korunması ve tarihi değerinin ortaya çıkarılması amacıyla KONKAD Derneği (Konacık Kalkındırma ve Güzelleştirme Derneği) Başkanı Mehmet Melengeç’in girişimleriyle başlayan süreçte, 2007 yılında ilk kazmalar vurulmuştu. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı merhum Prof. Dr. Adnan Diler’in başkanlığında yürütülen ve 2020’li yıllara kadar süren çalışmalarda çok sayıda paha biçilemez tarihi eser gün yüzüne çıkarıldı.
Elde edilen bu değerli buluntular, günümüzde Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi’nde ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Ancak, kazı başkanı Prof. Dr. Adnan Diler’in Aralık 2023’te aramızdan ayrılmasıyla birlikte antik kentteki çalışmalar zorunlu olarak durdurulmuştu.
Üniversite ve Dernek İş Birliği İçin İlk Adım
Göz kamaştıran antik kentin henüz gün yüzüne çıkmamış devasa bölümlerini turizme ve tarihe kazandırmak isteyen Leleg Uygarlığı Pedesa Koruma ve Yaşatma Derneği, yeni bir çalışma başlattı.
Dernek Başkanı Mehmet Melengeç ile yönetim kurulu üyeleri Şenol Cömert ve Müslüm Bozkurt, konuyu görüşmek üzere Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Gökçe’yi makamında ziyaret etti. Görüşmede, kazıların yeniden başlaması için izlenecek yol haritası belirlendi.
Prof. Dr. Mustafa Gökçe, sürecin resmiyet kazanması için öncelikle Müze Müdürlüğü ile yazışmaların yapılması gerektiğini, bu adımların atılmasının ardından üniversite olarak gerekli akademik görevlendirmeleri hızla yapabileceklerini ifade etti. Dernek temsilcilerinin, önümüzdeki günlerde Bodrum Müze Müdürü ile masaya oturması bekleniyor.
“Burası En Az Göbeklitepe Kadar Önemli”
Ziyaretin ardından bir açıklama yapan Leleg Uygarlığı Pedesa Koruma ve Yaşatma Derneği Başkanı Mehmet Melengeç, bölgenin tarihi potansiyeline dikkat çekerek şunları söyledi:
“Pedesa Antik Kenti, Bodrum’un en önemli ören yerlerinden biridir. Kazı çalışmaları yıllar önce bizim çabalarımızla başlatılmıştı. Adnan hocamızın vefatıyla durdurulan bu çalışmaların zaman kaybetmeden yeniden başlatılmasını istiyoruz. Unutulmamalıdır ki, henüz kentin çok küçük bir bölümü ortaya çıkarılabilmiştir. Burası en az Göbeklitepe kadar önemli bir tarihe sahiptir. Kazı çalışmalarının bir an evvel yeniden başlatılmasını talep ediyoruz.”
Pedesa Antik Kenti Nerededir ve Neden Önemlidir?
Pedesa Antik Kenti, Muğla’nın Bodrum ilçesinde, Konacık Mahallesi’nin kuzeyindeki tepelik alanda yer almaktadır. Anadolu’nun en eski ve gizemli halklarından biri olarak kabul edilen Lelegler tarafından kurulan 8 büyük kentten biridir. Hatta Pedesa’nın, Leleglerin başkenti olduğu düşünülmektedir.
-
Mimari Özellikleri: Lelegler, harç kullanmadan taşları üst üste koyarak inşa ettikleri “kuru duvar” tekniğiyle bilinirler. Pedesa’da bu mimarinin en güzel örnekleri, kubbeli mezarlar (Tümülüsler), sur duvarları ve tarım terasları açıkça görülebilmektedir.
-
Stratejik Konumu: Antik kent, hem Halikarnassos (Bodrum) Körfezi’ne hem de yarımadanın iç kısımlarına hakim bir tepeye kurulmuştur. Bu da kentin askeri ve ticari olarak ne kadar güçlü bir konumda olduğunu göstermektedir.
-
Tarihsel Önemi: Homeros’un İlyada destanında Truvalıların müttefiki olarak savaşan Leleglerin yaşam tarzını, savunma stratejilerini ve kültürlerini anlamak için Anadolu’daki en önemli anahtar noktalardan biridir.
Bodrum turizmi için sadece deniz ve kumdan ibaret olmayan, derin bir kültürel rota sunan Pedesa; doğa yürüyüşçüleri (trekking) ve tarih meraklıları için eşsiz bir destinasyondur.
